Karta genu

PPP1CB

protein phosphatase 1 catalytic subunit beta

Funkcja genu i białka

PPP1CB koduje jedną z trzech podjednostek katalitycznych fosfatazy białkowej 1 (PP1). Fosfataza odłącza grupy fosforanowe od reszt seryny i treoniny w innych białkach, czyli robi coś odwrotnego niż kinaza. PP1 bierze udział w wielu procesach: w podziale komórki, przemianie glikogenu, skurczu mięśni i syntezie białek. Badania na myszach sugerują też jej udział w uczeniu się i pamięci.

Rola w szlaku RAS/MAPK

PP1C wchodzi w skład kompleksu z białkami SHOC2 i MRAS. Badania struktury z 2022 roku pokazały, że w tym kompleksie PP1C odłącza od kinaz RAF grupę fosforanową, która trzyma je w stanie spoczynku. Związanie z SHOC2 i MRAS zwiększa skuteczność tego działania. Fosfatazy równoważą działanie kinaz, a tu akurat pomagają włączyć szlak.

Rodzaje opisanych zmian

Zmiany w PPP1CB opisano w 2016 roku u czterech osób. U wszystkich były to zmiany sensu powstałe de novo. Trzy osoby miały ten sam wariant NM_002709.3:c.146C>G (p.Pro49Arg), czwarta wariant c.166G>C (p.Ala56Pro).

W 2021 roku opisano pierwszą rodzinę, w której wariant c.545T>A (p.Met182Lys) przeszedł z matki na troje dzieci. Przegląd 30 opisanych osób z 2026 roku podaje, że u 26 wariant powstał de novo, a u 3 był odziedziczony, wszystkie w tej jednej rodzinie. Osoba z wariantem w PPP1CB może więc przekazać go dziecku.

Obraz kliniczny przypominał zespół podobny do Noonan z luźnymi włosami w fazie anagenu, wywoływany przez zmianę w SHOC2. U wszystkich czterech osób opisano:

  • względnie lub bezwzględnie dużą głowę,
  • nisko osadzone, skierowane ku tyłowi uszy,
  • opóźnienie rozwoju,
  • wolno rosnące, rzadkie lub trudne do ułożenia włosy,
  • łagodne poszerzenie komór mózgu.

U trzech osób wystąpiły trudności z karmieniem wymagające karmienia przez zgłębnik, a u trzech niski wzrost. U dwóch stwierdzono przemieszczenie migdałków móżdżku, u jednej przeszło ono w zespół Chiariego typu 1. Grupa była bardzo mała, więc nie wiadomo, jak często te cechy występują u innych osób ze zmianą w PPP1CB.

Autorzy uznali chorobę za rasopatię na podstawie podobieństwa objawów i roli PPP1CB w odfosforylowaniu RAF.

Źródła

  1. HGNC: PPP1CB (HGNC:9282)
  2. NCBI Gene: PPP1CB (Gene ID 5500)
  3. Gripp KW i wsp. A novel rasopathy caused by recurrent de novo missense mutations in PPP1CB closely resembles Noonan syndrome with loose anagen hair. Am J Med Genet A 2016
  4. Structure of the SHOC2-MRAS-PP1C complex provides insights into RAF activation and Noonan syndrome. 2022
  5. Huckstadt V i wsp. Noonan syndrome with loose anagen hair with variants in the PPP1CB gene: First familial case reported. Am J Med Genet A 2021
  6. Reynolds G i wsp. PPP1CB-Related Noonan Syndrome with Loose Anagen Hair: A Systematic Review. Genes 2026
  7. ClinVar: NM_002709.3(PPP1CB):c.146C>G (p.Pro49Arg), VCV000254648

Ostatnia aktualizacja: 13 listopada 2026.

Tekst opracowano na podstawie powyższych źródeł i czeka na weryfikację lekarza specjalisty.

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem.